Uitbraak ebola werpt schaduw over ‘feestelijke‘ WK-deelname Congo

Geen deelnemer had zo’n verstoorde WK-voorbereiding als de nationale ploeg van de Democratische Republiek Congo. Door de ebola-uitbraak in het land werden de spelers pas op het laatste moment ingevlogen.De selectie van de Democtatische Republiek Congo arriveert in Houston, Verenigde Staten.Bron IMAGN IMAGES via ReutersDit artikel is geschreven doorThomas SijtsmaGepubliceerd op 14 juni 2026, 18:10Leestijd 4 minNadat de selectie van de Democratische Republiek Congo afgelopen donderdag langs de douane op George Bush Intercontinental Airport in Houston was gekomen, brak op de gezichten van de voetballers voorzichtig een glimlach door.

Van opluchting welteverstaan. Die horde was alvast genomen.Het Afrikaanse team met de bijnaam ‘de Luipaarden’ arriveerde als allerlaatste van alle deelnemers bij de vaste uitvalsbasis voor het wereldkampioenschap voetbal. De openingswedstrijd tussen Mexico en Zuid-Afrika (2-0) zat er al op.

Dat was niet de bedoeling, maar de ebola-uitbraak in het thuisland beperkte de bewegingsvrijheid, waardoor de spelers verplicht waren om voorafgaand aan hun vliegreis 21 dagen in isolatie door te brengen.Dat deden ze in Europa, waar het overgrote deel van de voetballers in competitieverband actief is.

Aaron Wan-Bissaka, de verdediger van West Ham United, sprak bij aankomst in Houston kort met persbureau AFP en zei dat zijn teamgenoten en hij na de landing gelukkig geen problemen hadden ondervonden.Zelf gecreëerde bubbelDat was daarvoor wel anders. Noodgedwongen verbleven ze in een zelf gecreëerde bubbel.

Tussendoor speelde de ploeg twee oefenwedstrijden. Vanwege de gezondheidsrisico’s was de afsluitende stage in hoofdstad Kinshasa, inclusief festiviteiten met fans, afgelast.In België speelden de Congolezen met 0-0 gelijk tegen Denemarken. Daarna wilde de ploeg het tweede oefenduel in Spanje afwerken, maar de burgemeester van Cádiz verbood de wedstrijd tegen Chili uit angst voor verspreiding van het virus.

De ploeg week daarop uit naar het Franse Orléans. Daar verloren ze nipt: 2-1.Spelers van de Democratische Republiek Congo en Denemarken na afloop van een oefenwedstrijd voorafgaand aan het WK.Bron REUTERSDe uitslag was niet meer dan bijzaak voor de Franse bondscoach Sébastien Desabre, wetende dat veel Congolezen wat anders aan hun hoofd hadden dan een potje voetbal.

Zelf had Desabre de meeste zorgen over de vraag of zijn spelers gezien de reisbeperkingen in de Verenigde Staten wel op het WK zouden komen.Daarmee wordt de eerste WK-deelname van het Centraal-Afrikaanse land sinds 1974, toen nog onder de naam Zaïre, overschaduwd door een gezondheidscrisis.

Het beslissende kwalificatieduel met Jamaica werd nog bestempeld als ‘de belangrijkste wedstrijd uit de historie van het land’. Inmiddels is van een feeststemming geen sprake meer. Vandaar dat Desabre in Houston zei dat hij hoopte dat prestaties een vleugje vreugde in de levens van getroffenen kunnen brengen.30 tot 50 procent van de mensen overlijdt na besmettingVolgens Artsen Zonder Grenzen is de situatie in DR Congo ‘zeer alarmerend’, omdat er nooit eerder in korte tijd zoveel geregistreerde gevallen van ebola waren.

Niemand was voorbereid op deze zeldzame Bundibugyo-variant. Er bestaan dan ook geen vaccins of behandelingen. Naar schatting van wereldgezondheidsorganisatie WHO overlijdt zo’n 30 tot 50 procent van de mensen na besmetting. Het aantal doden loopt hard op richting de honderden.De uitbraak van ebola legt de kwetsbaarheid van DR Congo bloot.

Omstandigheden ter plekke bemoeilijken de bestrijding van de Bundibugyo-variant, begonnen in de provincie Ituri, met de symptomen koorts, diarree, bloedingen en misselijkheid.De Nyamurongo-begraafplaats in Bunia in DR Congo, een van de plekken waar verschillende mensen liggen die zijn overleden aan de gevolgen van het ebola-virus.Bron AFPZorgmedewerkers kunnen nauwelijks doordringen tot het getroffen gebied in Oost-Congo.

Culturele gewoonten belemmeren de bestrijding. Nabestaanden houden vast aan hun rituelen bij het begraven van naasten. Ze weigeren soms afstand te houden, waardoor een risico op besmetting bestaat. Ebola verspreidt zich via lichaamsvloeistoffen.Toegang ontzegdDe conflicten in de regio spelen ook een rol bij de moeizame bestrijding.

Al decennialang vinden in het oosten van Congo gewapende gevechten plaats. Honderdduizenden zijn ontheemd en verblijven in kampen. Afgelopen week kwam in een rapport van Human Rights Watch naar buiten dat duizenden strijders en burgers door de rebellengroep M23 zijn gevangengenomen, mishandeld en zelfs geëxecuteerd.Zolang er geen vat komt op de uitbraak in Congo en ook buurland Oeganda, blijft ebola een onderwerp dit WK.

Er worden meer dan een miljoen fans van over de hele wereld verwacht. De Amerikaanse organisatie Centers for Disease Control and Prevention waarschuwt voor de hevigste ebola-epidemie uit de geschiedenis. Even ontwrichtend als de uitbraak tussen 2014 en 2016 in West-Afrika.

Destijds vielen 11.000 doden.De gastlanden van het WK hebben maatregelen genomen, die gevolgen kunnen hebben voor fans. Zeker sinds de opmerking van WHO-arts Dick Chamla, die zei dat ebola zich met één vliegreis over de wereld kan verspreiden. Naast strengere screening ontzegden de Verenigde Staten al na de uitbraak van 15 mei niet-Amerikaanse staatsburgers toegang tot het land, als ze in de drie weken daarvoor in Congo, Oeganda of Zuid-Soedan waren geweest.Canada ontzegde inwoners van die landen zelfs voor negentig dagen toegang.

Alle anderen die in die gebieden waren, moeten 21 dagen in quarantaine. Ook als ze geen symptomen hebben. Deze maatregel is ook door Mexicaanse autoriteiten getroffen.Beter dan in 1974Ondertussen probeert de WHO bezoekers aan de VS, Canada en Mexico gerust te stellen.

Voor zover bekend heeft tot op heden niemand positief getest op ebola. De organisatie vraagt iedereen scherp te zijn op symptomen.Tegenover persbureau Reuters zegt Oliver Johnson, specialist op het gebied van internationale gezondheid aan King’s College in Londen, dat voetbalfans zich niet al te grote zorgen hoeven te maken, omdat ebola nooit voet aan de grond heeft gekregen in welvarende landen.DR Congo begint het WK woensdag tegen Portugal.

Dan zal blijken of het spel een vleugje vreugde gaat veroorzaken en de ploeg beter zal presteren dan in 1974. Het resultaat toen: nul punten, nul doelpunten en 14 tegen.