14 jun 2026 om 12:18Update: 13 min. geledenHet Nederlands elftal opent het WK zondag tegen Japan, dat droomt van de WK-titel. Over hoe de oprichting van een profcompetitie zijn vruchten heeft afgeworpen en inmiddels zelfs heeft geleid tot bluf bij de Japanners.

"Twintig jaar geleden hadden ze hun mond gehouden."Het was in de zomer van 2002. Dido Havenaar moest voor zijn trainerscursus in Japan nog één groot werkstuk maken, met als thema het Japanse voetbal. De oud-doelman koos voor een ambitieus onderwerp, met als kop: 'Hoe Japan over 25 jaar aan de top van de wereld staat.'"De begeleiders moesten lachen toen ze hoorden dat ik dit onderwerp had gekozen", zegt Havenaar.

"'Wij komen nooit aan de top van de wereld', zeiden ze. Maar ze vonden het wél interessant."Havenaar werd geboren in Nederland, maar verhuisde in oktober 1986 naar Japan om te gaan voetballen bij Mazda SC in Hiroshima. Hij bleef er hangen met zijn vrouw Ghita en voelt zich inmiddels meer Japans dan Nederlands.

Maar als geboren Nederlander - Havenaar groeide op in Hazerswoude-Dorp - kon hij putten uit kennis van het Nederlandse voetbal."Voor het werkstuk baseerde ik me op het verhaal van Oranje. In 1950 stelde Nederland weinig voor. Vervolgens werden we in 1974 en 1978 bijna wereldkampioen én speelden we het beste voetbal.

In 25 jaar is veel mogelijk."'Hij was een mannetje met spillebeentjes'De woorden van Havenaar zijn in zekere zin uitgekomen. Japan staat achttiende op de FIFA-ranglijst, maar wordt door sommigen toch gezien als een team dat ver kan komen of zelfs als dark horse voor de WK-titel.En dat terwijl de Japanners niet beschikken over de beste spelers ter wereld.

Met Ayase Ueda, Takehiro Tomiyasu, Ko Itakura, Kento Shiogai en Koki Ogawa zijn er zes spelers die vorig seizoen nog (deels) in de Eredivisie speelden. De beste speler is Takefusa Kubo, een aanvaller van Real Sociedad.Maar het plan van Japan klopt, zegt de 68-jarige Havenaar.

De oud-doelman speelde bij Mazda SC met voormalig middenvelder Hajime Moriyasu, die al zes jaar de bondscoach van Japan is."Hij kwam als negentienjarig jochie vanuit high school bij ons voetballen. Ik zie hem nog lopen, een mager mannetje met spillebeentjes. Aan het begin dachten we: wat moet dat jongetje bij ons?

Maar hij was een fantastische verdedigende middenvelder."En een tactisch sterke speler, zegt Havenaar. "Hij stond altijd goed in positie en durfde oudere spelers op zijn plek te zetten. Hij werd ook al jong geselecteerd voor het Japanse elftal door de Nederlander Hans Ooft, die in 1992 de eerste buitenlandse bondscoach van Japan werd.

Van Hans heeft hij heel veel geleerd."'Zico en Lineker kwamen naar Japan'De tactische vingerafdruk van Moriyasu is goed zichtbaar bij Japan. Hij heeft een systeem bedacht met drie centrale verdedigers, waar veel teams moeite mee hebben. Op het WK van 2022 won Japan in de groepsfase met dat systeem van Spanje én van Duitsland.Het valt niet los te zien van de buitenlandse invloeden die het Japanse voetbal de laatste dertig jaar heeft gekend.

De oprichting van de J. League in 1993, de eerste professionele voetbalcompetitie in Japan, was cruciaal. Vóór het ontstaan van die competitie waren de clubs op het hoogste niveau amateurclubs."Toen ik in 1986 naar Japan kwam, was ik de eerste Europeaan daar", zegt Havenaar, die later voor de Japanse voetbalbond werkte.

"Ze deden maar wat. Er was geen structuur. De J. League heeft voor een revolutie gezorgd."Dat beaamt sportjournalist Tomoya Okajima van de Japanse krant Sports Hochi. "Na de oprichting van de J. League kwamen Zico, Gary Lineker en allerlei andere beroemde spelers naar Japan.

Zij hebben enorm bijgedragen aan de ontwikkeling van het totale Japanse voetbal."Steeds minder ontzag bij JapanMet de mondiale voetbalinvloeden in hun rugzak waagden Japanners steeds vaker hun kans in het buitenland, en met succes. Inmiddels spelen 23 van de 26 spelers van het Japanse team in het buitenland, onder meer in de Bundesliga, La Liga en dus de Eredivisie.Toch zijn écht grote successen uitgebleven voor Japan, dat in 1998 voor het eerst op een WK stond.

In 2002, 2010, 2018 en 2022 sneuvelde Japan in de achtste finales.Volgens Havenaar ging het vaak mis door het gebrek aan killersinstinct. "Het zit zó diep in de Japanse cultuur om beleefd te zijn. Ze hebben van nature ontzag voor mensen met status en dus ook grote spelers van de tegenstanders.

Op het WK van 2022 werden ze uitgeschakeld door Kroatië. Je merkte dat ze ontzag hadden voor Luka Modric."Maar Havenaar ziet een mentaliteitsverandering bij Japan, waarbij de goede resultaten van de laatste jaren helpen. Tekenend is volgens de oud-doelman de manier waarop Japan vorige week handelde rondom het slechte veld bij het basiskamp in Mexico, waarvan hieronder een video is te zien."Ze hebben er direct hun beklag over gedaan bij de FIFA.

Dat vond ik wel frappant", zegt Havenaar. "Twintig jaar geleden waren ze er gewoon gaan trainen en hadden ze hun mond gehouden."This video of Japan’s training pitch in Monterrey ahead of the World Cup has gone viral, as many fans have expressed embarrassment over the poor condition of the field. ?pic.twitter.com/X02Ci442Lt— WC 2026 (@Viralitity) June 4, 2026 Havenaar hoopt op zege JapanDe mentaliteitsverandering is ook merkbaar aan de antwoorden van Japanse spelers.

Meerdere voetballers van de 'Samurai Blue' spraken hardop het doel uit om wereldkampioen te worden.Op basis van de laatste resultaten is dat vertrouwen niet eens zo vreemd. In oktober won Japan nog met 3-2 van Brazilië, door het winnende doelpunt van Feyenoord-spits Ueda.

En in maart was Japan met 0-1 te sterk voor Engeland, nota bene op Wembley.Havenaar denkt dat Nederland het zwaar krijgt tegen Japan, ondanks dat de drie belangrijke spelers Wataru Endo, Takumi Minamino en Kaoru Mitoma er door blessures niet bij zijn. "Ik hoor mensen op televisie zeggen dat Oranje wel even gaat winnen.

Maar ik moet dat nog maar zien."En stiekem hoopt Havenaar ook op een overwinning van Japan, zegt hij lachend. "Ik ben meer Japanner dan Nederlander. Het zou ook mooi zijn vanwege dat werkstuk. Het kan 24 jaar later best wel eens uitkomen."Lees meer over:Oranjejapans elftalVoetbalWK voetbalStan WagtmanAyase Ueda