14 jun 2026 om 08:46In de rubriek De broeikas schrijft klimaatverslaggever Jeroen Kraan iedere zondag over wat hem opvalt. Deze week: met batterijen wordt het overvolle stroomnet een (iets) minder groot probleem, blijkt op een school in Arnhem.Voor de deur is het een modderpoel; werklui zijn nog druk bezig stapels stoeptegels op de juiste plek te krijgen.

Maar binnen kunnen de lessen op middelbare school Guido in Arnhem inmiddels beginnen - dankzij twee grote batterijen.Het had niet veel gescheeld of deze school had nog veel langer in haar tijdelijke huisvesting moeten blijven, vertelt directeur Erik-Jan Hakvoort als ik op bezoek kom.

Het nieuwe gebouw van zijn school kon geen zwaardere aansluiting op het stroomnet krijgen, waardoor een lange periode op de wachtlijst dreigde."Dat kon nog wel even duren, het zou ergens in de jaren dertig worden", zegt Hakvoort, die zijn carrière begon als stagiair op deze school.

Nu staat hij extra trots voor een aula vol leerlingen die voor het eerst mogen rondkijken in hun gloednieuwe gebouw. Al zullen ze de batterijen niet snel zien staan - die zitten verstopt achter een dikke muur.Ik heb in deze rubriek al vaker geschreven over de razendsnelle opkomst van batterijen.

Meestal ging het dan over gigabatterijen die direct op het hoogspanningsnet worden aangesloten, of in een zonne- of windpark worden geplaatst.Maar op kleinere schaal gebeurt ook een heleboel. Thuisbatterijen schieten als paddenstoelen uit de grond en ook bij bedrijven komen er een heleboel batterijen en slimme energiesystemen bij.

Zo kunnen zij hun stroomgebruik uitbreiden zonder een zwaardere aansluiting, schreef collega Tim Wijkman-Van Aalst onlangs.28.000 smartphones opladenOok bij de Arnhemse school bleek dat met een accu te kunnen. Toen de gemeenteraad vijf jaar geleden geld vrijmaakte voor de nieuwbouw, was de aanname nog dat die 'gewoon' kon worden aangesloten op het stroomnet.

Pas veel later, toen het ontwerp al rond was, kwam er een 'njet' van de netbeheerder.Er volgde koortsachtig overleg met de gemeente en met technische specialisten. Kon er misschien een ondergrondse warmteopslag worden aangelegd? (Nee, te duur.) Kon de school stroom gebruiken uit de bovenleiding van de Arnhemse trolleybussen? (Nee, juridisch te ingewikkeld.)Dan toch maar een gasketel plaatsen?

"Dat zou echt haaks staan op het hele uitgangspunt dat we energieneutraal willen zijn", zegt Hakvoort. "Dus die optie werd vrij snel afgeschreven."Daarmee bleef er nog één mogelijkheid over: een flinke batterij. Die zou kunnen opladen op de momenten dat de school minder stroom gebruikt, en juist bijspringen als er meer energie nodig is.

Zo kan het gebouw toch nog elektrisch worden verwarmd op de kleinverbruikersaansluiting van het oude gebouw.In de aula mogen de leerlingen tijdens een quiz raden hoeveel zonnepanelen er op het dak liggen: 270, één voor elke leerling die hier welkom is. En hoeveel smartphones je zou kunnen opladen met de twee batterijen: ruim 28.000.

Al zal dat niet nodig zijn, want de school let er streng op dat leerlingen smartphones bij binnenkomst direct inleveren.Speciale maatregelen voor brandveiligheidHet toevoegen van de batterijen aan een bestaand schoolontwerp was nog niet vanzelfsprekend, vertelt Hakvoort.

Er moest niet alleen worden berekend of daarmee altijd voldoende energie beschikbaar zou zijn, maar ook voor de brandveiligheid waren maatregelen nodig.Uiteindelijk zijn de batterijen geplaatst in een speciale ruimte met een extra dikke muur, die ervoor moet zorgen dat een eventuele brand zich pas na twee uur kan verspreiden naar de rest van het gebouw.

Dat moet ruim voldoende tijd opleveren om de school te evacueren. Aan de buitenkant zit een speciale aansluiting die de brandweer kan gebruiken om water rechtstreeks in de batterijkasten te spuiten.Uiteraard kostte het ook wat om de school te voorzien van deze batterijen: 350.000 euro, op totale nieuwbouwkosten van bijna 9 miljoen euro.

Maar ze leveren ook een lagere energierekening op, want de school zal veel eigen zonne-energie kunnen opslaan in de batterijen. In de praktijk moet straks blijken hoe dat uitpakt."We hebben een soort voorafspraak gemaakt: de gemeente neemt twee derde van de kosten voor haar rekening en Guido een derde", zegt Hakvoort.

"Dat gaan we finetunen naarmate we die data beter op een rij hebben."De Arnhemse batterij laat zien dat je met wat creativiteit best veel kan doen om de problemen met het stroomnet te ontwijken. Daar kunnen wij thuis ook wat van leren: netbeheerders worden overspoeld met aanvragen voor grotere aansluitingen bij woningen, maar die zijn lang niet altijd nodig als je slim omgaat met energie.Verder deze week TenneT ziet het risico op stroomtekorten sneller toenemen.

Volgens de netbeheerder zijn maatregelen nodig om gascentrales open te houden. Binnenkort presenteert het kabinet plannen voor zo'n 'capaciteitsmechanisme', dat in verschillende buurlanden al bestaat. In het eerste kwartaal van dit jaar is de Nederlandse CO2-uitstoot flink gedaald, vooral doordat er minder steenkool werd gebruikt in de elektriciteitsproductie.

Mogelijk speelt ook 'tanktoerisme' een rol: als Nederlanders tanken in België of Duitsland, telt de uitstoot mee in die landen. Ik ontvang graag jullie vragen, feedback en tips! Je kan me bereiken via jeroen@nu.nl.Lees meer over:KlimaatDe broeikasStroomnet