Opnieuw relevant Op 11 juni begint het WK voetbal in de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Iraanse fans mogen niet afreizen naar wedstrijden in de Verenigde Staten, een Somalische scheidsrechter is om onduidelijke redenen aan de grens geweigerd en mensenrechtenorganisaties uiten hun zorgen over de situatie in het land.
Zo wijst Human Rights Watch onder meer op de inperking van de persvrijheid, discriminatie en het harde immigratiebeleid. In 1978 hield tophockeyer Hans Jorritsma, die op 4 juni 2026 overleed, een dagboek voor Vrij Nederland bij over het WK hockey in Argentinië.
Het land stond destijds onder het schrikbewind van Jorge Videla, wiens regime verantwoordelijk was voor martelingen, gedwongen verdwijningen en het ontvreemden van baby’s van politieke tegenstanders. Tijdens zijn dictatuur zijn tussen de 22 en 30 duizend mensen vermoord.
In een geëngageerd dagboek beschreef Jorritsma het toernooi, de gewetenswroeging over zijn deelname, het regime, de verstrengeling tussen topsport en politiek en de keuze die hij uiteindelijk maakte om de zilveren medaille uit handen van Videla níet in ontvangst te nemen.
Het betekende het einde van zijn interlandcarrière. In het in memoriam dat vrijdag 5 juni verscheen, schreef de KNVB (waar Jorritsma ruim twintig jaar teammanager was) over zijn besluit om de medaille te weigeren: ‘ Moreel gezien stond hij met die daad aan de goede kant.
Nog steeds.’ Daarnaast schreef de bond: ‘Het historisch document biedt een interessante kijk op een groot sportevenement in een land met een misdadig regime.’ Jorritsma’s dagboek laat zien hoe politici sportevenementen kunnen misbruiken voor hun eigen gewin – én hoe topsporters zich kunnen uitspreken tegen onrecht.
Kom naar de Avond van Vrij Nederland! Op 16 juni vindt de volgende Avond van Vrij Nederland plaats in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Met onder meer Evgeniy Levchenko, voorzitter van spelersvakbond VVCS, gaan we in gesprek over het spanningsveld tussen sport en politiek.
Meld je hier (gratis!) aan. Dagboek van Hans Jorritsma, 1978 Spelen in het Nederlands hockeyelftal is een voorrecht. Voor jezelf heb je op sportgebied de top gehaald. Je speelt wedstrijden op en van wereldniveau. Een paar keer per jaar maak je door velen begeerde reizen naar landen waar je normaal nooit zou komen.
Toch hebben juist die ‘snoep’-reisjes mij meer en meer aan het twijfelen gebracht. Waarom speel je in Pakistan, Polen, India, Spanje, twee weken geleden Argentinië, binnenkort onder andere in Indonesië en in Moskou waar in 1980 de Olympische Spelen worden gehouden?
Om in de behoefte aan ceremonieën ter meerdere glorie van heersende regimes te voorzien? Waar die ceremonieën door scherpschutters beschermd worden kom je gemakkelijk tot ’n stellingname. Daarnaast bekruipt je ’t ongemakkelijke gevoel dat je, ook in de andere landen, veel meer versluierd, als speler van een vertegenwoordigend elftal wordt gebruikt.
Er worden door de in die landen gevestigde Nederlandse ‘kolonies’ vipparty’s
