Het is zaterdag officieel: GroenLinks-PvdA verdwijnt en keert terug als Progressief Nederland (PRO). De fusiepartij is meteen de grootste ledenpartij van Nederland. PRO zegt van alle kanten de wind in de rug te voelen, maar dat is geen garantie voor blijvend succes.

Alle pro’s en contra’s op een rij.Parlementair verslaggever13 juni 2026, 10:00Laatste update: gisteren om 10:11✅ DE PRO’SHet allereerste congres van Progressief Nederland (voorheen GroenLinks-PvdA) kan zomaar de grootste politieke partijbijeenkomst uit de geschiedenis worden.

Zevenduizend mensen hebben zich aangemeld voor de bijeenkomst in Den Bosch.Dat zijn er duizend méér dan het oude, roemruchte record uit 2010. Toen werd er in de Rijnhal door het CDA gebakkeleid over een kabinet met PVV-gedoogsteun (‘Bent u vóór samenwerking, stem dan tégen de resolutie’).Het is de vraag of alle zevenduizend PRO’ers ook echt komen opdagen – binnen de partij klinkt dat er bij congressen altijd een no-showpercentage is.

Maar de animo is in elk geval groot. Daar heeft de partij in de marketing van het niet-te-missen-congres ook alles aan gedaan: de zesduizendste aanmelder krijgt een cadeaubon voor de PRO-webwinkel en er is speciaal voor het congres een biertje gebrouwen: PROost (ook in een 0.0-variant).Eerste succesjesProgressief Nederland heeft, vindt Progressief Nederland, de wind in de zeilen.

Nadat partijleider Frans Timmermans vanwege het teleurstellende verkiezingsresultaat in oktober opstapte, had de partij zich schrap gezet: het zou zeker een jaar duren voordat het antwoord op de vraag ‘hoe nu verder’ was gevonden. Maar het antwoord is er al. PRO gaat ‘eerlijkheid’ centraal zetten.Hoe precies, dat blijft nog vaag.

De partij wil in elk geval ‘knokken’ tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid als ‘de allerrijksten’ ongemoeid blijven.De partij heeft al eerste succesjes behaald: mede dankzij PRO is er vanaf maandag een treinmaandkaart voor 49 euro te koop en sloot de partij een deal met het kabinet over extra geld voor ontwikkelingssamenwerking.

PRO-leider Jesse Klaver heeft in de Kamer het debat aangezwengeld over rechtsextremisme, vindt de partij zelf, door te stellen dat rechtse partijen extreemrechts aanmoedigen. Hij viel met name FvD-leider Lidewij de Vos daarop aan, omdat zij weigerde afstand te nemen van eerdere omstreden uitspraken van partijgenoten.Geloof is terugPRO pakt ook een belangrijke troef af van Forum voor Democratie.

Met ruim 100.000 leden is Progressief Nederland nu veruit de grootste ledenpartij van ons land. Zo’n drieduizend mensen hebben zich daarnaast al aangemeld als nieuw lid van PRO, al weet de partij niet of dat allemaal hagelnieuwe leden zijn. Het kunnen namelijk ook bestaande partijleden zijn die niet doorhebben dat hun ‘oude’ GroenLinks- of PvdA-lidmaatschap vanaf zaterdag automatisch wordt omgezet naar PRO.Maar toch: de optelsom van al die opstekers maakt dat partijkopstukken het ineens hebben over de ‘energie’ die ze binnen de partij ‘voelen’ en spreken over ‘hervonden zelfvertrouwen’.

Het geloof in de partij is weer terug. ,,We zijn weer aan de bal in plaats van aan het verdedigen”, klinkt het. De hoop is dat gedesillusioneerde D66-kiezers overstappen naar Progressief Nederland. Wat daarbij ook helpt: in de zetelpeilingen is PRO inmiddels met zo’n 25 zetels de grootste partij.❌ DE CONTRA’SMaar ja, die peilingen… Die waren vaker goed, soms héél goed.

Bij de vorige verkiezingen lieten de slotpeilingen een nek-aan-nekrace met de PVV zien. Maar uiteindelijk werd D66 de grootste en stelde GroenLinks-PvdA teleur: de partij verloor vijf zetels en kwam uit op twintig. In 2023 werden de hoge peilingen wel verzilverd, maar werd die uitslag voor de partij overschaduwd doordat de PVV als grootste uit de bus kwam.Het idee achter de fusie van GroenLinks en PvdA was altijd: samen zijn de twee partijen groter dan de som der delen.

Die belofte werd nooit ingelost. Inmiddels klinkt dat het 1+1=3-effect pas láter zichtbaar moet worden. Dat werd er destijds niet bij verteld.Verloren in rode bolwerkenAfgelopen maart deden de partijen voor het eerst samen mee aan bijna alle gemeenteraadsverkiezingen.

En, jubelde Klaver, GroenLinks-PvdA werd de grootste landelijke partij. Klopt. Maar de partij verloor tegelijkertijd zo’n 140 raadszetels ten opzichte van vier jaar geleden, toen GroenLinks en PvdA nog afzonderlijk meededen. In veel grote steden werd de linkse partij de grootste, maar in oude ‘rode’ bolwerken in het noorden van het land verloor de partij.PRO is deze kabinetsperiode bovendien veroordeeld tot de oppositie, terwijl de partij zó graag had willen meeregeren.

Nu klinkt bij PRO dat het minderheidskabinet niet om de partij heen kan, vooral in de Eerste Kamer. Alle kans om het beleid ‘fundamenteel’ bij te sturen.Maar de waarheid is dat het kabinet-Jetten óók een alternatief heeft: het kan in de Tweede Kamer met steun van JA21 en SGP ook ‘over rechts’.

Al zal PRO dan de boer opgaan met de boodschap dat het kabinet ‘rechtsaf slaat’. Subtext: de partij van Jetten laat PRO links liggen.Ander probleem voor PRO: de goede peilingen nu komen door linkse kiezers die zich eensgezind achter de partij scharen, ziet Ipsos/I&O.

Maar die totale groep linkse kiezers groeit niet. Sterker: kiezers zien zichzelf steeds vaker als rechts. Veel ruimte voor groei lijkt er dus niet te zijn.Twijfels over partijleiderEn dan is er nog het vraagstuk van De Leider. De partij is nieuw, de leider is ondanks zijn 40 jaar ‘oud’: Jesse Klaver zit immers al zestien jaar in de Tweede Kamer.

Zelf wil Klaver graag de eerste lijsttrekker van PRO worden. Maar binnen de partij is ook te horen dat bij een nieuwe partij een nieuw boegbeeld hoort. Marjolein Moorman wordt steevast genoemd. Maar ook de rol van Habtamu de Hoop valt op.Het jonge Kamerlid (28 jaar) mocht Klaver bij de onthulling van de nieuwe partijnaam eind maart introduceren.

Begin vorig jaar gooide De Hoop een steen in de vijver door tijdens een lezing te pleiten voor een snellere fusie. Het was De Hoop die in april het goedkope ov-ticket lanceerde. En: aan de vooravond van het oprichtingscongres is het De Hoop die met een grote reportage in Elsevier staat.

Dat verhaal wordt op de sociale media van PRO gretig geplugd.KIJK OOK naar deze video’s over de politiek:‌Lees meer